Ik schrijf af en toe over onze hemeltergende volksvertegenwoordigers en de arena waar ze vol overgave hun halve waarheden verkopen. Een van de redenen is dat ik me erger aan het gemak waarmee ze hun rol vertolken zonder gene en moreel besef. Het gaat tenslotte om de knikkers oftewel de kiezers en de macht die ze daarmee aangewaaid krijgen. De meest overtuigende opportunist wint.
Stemmen doe ik nooit en raak dus ook niet achteraf gefrustreerd van mijn stemkeuze. Al jaren geleden heb ik opgegeven dat ik gedurende mijn leven ingrijpende veranderingen zou zien in ons kiesstelsel en de democratie. Ik dacht dat er iedere verkiezing wel weer een Rutte of Balkenende op zou staan die in de achterkamertjes en torentjes een kabinetje in elkaar prutst. Maar ik zie nu toch wel het kaartenhuis erg instabiel worden nu vooral de polarisatie voor een onwerkbare situatie zorgt. Het jij-bakken wint het en zowel links als rechts is meer bezig met one-liner puzzelen in debatten dan met de inhoud. Het gevolg is een versplintering van de Tweede Kamer, dramatisch lange formaties en zeer kwetsbare meerderheidskabinetten. De komende verkiezingen zullen, als ik de peilingen mag geloven, eindigen in een onwerkbaar debacle.
Hebben we in dit millennium al nauwelijks kabinetten gehad die de volle vier jaar uitzaten, het niveau was ook al niet om naar huis te schrijven. We zitten steeds met veranderende samenstellingen en dus ook veranderend beleid, waardoor het voor ze lastig is om aan langere termijn projecten te werken. Het rammelt en houdt niet op met rammelen. Het meest opvallend is echter dat in andere Europese landen vergelijkbare problemen spelen. De EU landen verschillen allemaal een beetje van systeem waardoor je de conclusie kan trekken dat we het met wat kleine constitutionele veranderingen weinig gaan opschieten. Klap op de vuurpijl is de constatering dat landen, die wij in het verleden wegzetten als dictaturen, de laatste twee decennia maatschappelijk en economisch veel grotere stappen hebben gezet dan de westerse landen. Er wordt zelfs in de VS openlijk getwijfeld of het kapitalisme en vooral het neo- liberalisme niet zijn langste tijd gehad heeft, juist door de grote vlucht die bijvoorbeeld China maar ook India, Brazilië en Rusland hebben gerealiseerd. De planeconomie, die in de USSR aardig leek te zijn mislukt is vanaf 2000 nieuw leven ingeblazen en werpt vruchten af. Wij kunnen hier in Nederland alleen maar dromen van een overheid die decennia lang gericht economisch en sociaal beleid voert en mogen blij zijn als een kabinet, als het al vormbaar is, langer dan een jaar of twee zijn werk kan doen.
Zelf ben ik al jaren een voorstander van referenda en het is de hoogste tijd dit serieus te gaan overwegen. De politiek heeft het aardig verprutst met alle korte termijn ambities, maar de kiezer weet op de meeste onderwerpen heus wel wat het wil en heeft daar dus geen marchanderende volksvertegenwoordigers voor nodig. Schone lucht, meer huizen, geen hogere accijnzen, lagere verkeersboetes, een eerlijk belastingsysteem enz. Daar hoef je echt geen jaar over te formeren.