We zitten alweer bijna een jaar met Trump. Voor velen zijn dit barre tijden. Een onberekenbare tv-personality die zijn afkeer van de mensheid en zijn verworvenheden niet onder stoelen of banken steekt. De afzetting en ontvoering van Maduro is voor velen een dieptepunt in de aaneenschakeling van rampen die de man de afgelopen tijd veroorzaakt heeft. Er is natuurlijk een risico dat zaken echt mis gaan voor de wereld maar ik denk dat een president als Trump de manier kan zijn om grote veranderingen in de Amerikaanse- en wereldpolitiek te weeg te brengen. Veranderingen die nodig zijn om echt verder te komen.
Donald is natuurlijk wel een gevalletje apart. Keiharde omkoping, weinig verkiezingsbeloften nakomen, falend economisch beleid, regeren via decreten, senaat en HvA zo veel mogelijk buiten spel zetten, ruzie maken met NAVO partners, getrouwen benoemen op belangrijke posities, dictators openlijk bewonderen en ondersteunen; hij tart alle diplomatieke en democratische regels en wetten. Dit is al lang geleden misgegaan. Al ruim voor zijn politieke ambities was de man een voorbeeld van een mislukking. Opgegroeid met te veel geld, mislukte relatie met zijn ouders, doorontwikkeld in een samenleving die mensen weegt op geld en macht, gekochte vrouwen en kinderen, vrienden als profiteurs en jaknikkers. Een aangeboren persoonlijkheidsstoornis en een maatschappij die je of uitkotst of bewierookt als je ze verrijkt. Waarschijnlijk ook nog een kort leven voor de boeg als we de tabloids mogen geloven. Het is niet zo raar dat deze president zo is geworden als hij nu is. Hij had echter nooit gekozen mogen worden en er had, net als bij Hitler destijds, een democratische ontsnappingsroute moeten zijn om van deze man af te komen. Nationaal via de twee parlementen of internationaal via de VN of iets vergelijkbaars. Op papier is die er wel, maar de praktijk blijkt weerbarstiger.
Europa komt er nu achter dat als je vol bent over internationaal recht, mensenrechten, bilaterale samenwerking en andere vormen van diplomatie, je consequent moet zijn. Poetin is groot geworden door de stilzwijgende steun van Europa. Handel en gas ging voor mensenrechten en democratie. De misdaden in andere delen van de regio, begaan door economische partners als bijvoorbeeld Israël, Rusland, China, VS en Turkije werden afgedaan met de mantel der liefde of loze woorden. Met Trump krijgen ze genadeloos een spiegel voorgeschoteld.
In de VS zie je ook dat de spijtzwam om zich heen grijpt. Alle kwetsbaarheden van hun democratie komen akelig duidelijk boven drijven. Twee partijenstaat, districtenstelsel, de presidentiële macht, het vooropzetten van economische- en staatsbelangen tov de belangen van andere landen, de macht achter de schermen van bedrijven en lobbyisten, gerrymandering, het liegen om de verkiezingen te winnen, een grondwet die uit het stenen tijdperk lijkt te stammen enz. Het speelt al eeuwigheden in de VS maar het is nog nooit zo tastbaar geworden als nu en knaagt aan de grondvesten van het naoorlogse Amerikaanse kapitalisme als nooit tevoren. Een man als Mamdami was dertig jaar terug kansloos geweest in de burgemeersterverkiezingen van NY. Zijn leermeester Sanders is diep in de tachtig populairder dan ooit. Zonder Trump was het nooit zo ver gekomen.
Het falen van onze westerse democratieën is duidelijk. maar er is geen alternatief. Voor de VS en Europa rest niets anders dan duidelijke keuzes maken en het vernieuwen en verbeteren van de kwetsbare kanten van de democratie en de hele samenleving (en niet alleen de happy few). Dat is een lang proces maar de regering Trump zal het zeker doen versnellen. Tot die tijd is het billen knijpen en genieten van alle creatieve fratsen die te vinden zijn op ons heilige wereldwijde web.
